FOTOĞRAFIM NEREDE
KULLANILIYOR?

NEDEN BAKMAYA DEĞER

Kendi yüzünüzü aratmak meraklı bir hareket değil, bakım işidir — ve bulunanlar genellikle üç kategoriye düşer:

• Unuttuğunuz şeyler. On yıl önceki bir forum avatarı, kapanmış bir şirketin "ekibimiz" sayfası, bir etkinliğin fotoğraf galerisi. Zararsız ama sizin haberiniz olmadan hâlâ ortada.
• Çalınmış profil fotoğrafı. Fotoğrafınızla açılmış, sizin adınızı taşımayan bir hesap. Bu, sahte profillerin en yaygın hâlidir ve genellikle bir dolandırıcılık senaryosunun parçasıdır — yani sizin yüzünüzle birileri kandırılıyor olabilir.
• Ticari kullanım. Fotoğrafınızın bir ürün sayfasında, bir reklamda ya da bir "müşteri yorumu" görselinde kullanılması. Türk hukukunda bunun açık bir karşılığı var: FSEK m. 86, eser niteliğinde olmasa bile resim ve portrelerin, tasvir edilen kişinin muvafakati olmadan umuma arz edilemeyeceğini söylüyor.

Dördüncü ve en tatsız kategoriye de değinmek gerek: yüzünüzün başka bir görsele yerleştirilmesi. Bu artık teknik bir zorluk değil ve genellikle şantaj amacıyla yapılıyor. Böyle bir durumda yapılacak şey ödemek değil, kanıtı koruyup derhal suç duyurusunda bulunmaktır.

HAZIRLIK: HANGİ FOTOĞRAFLA ARAMALI

Tek bir kareyle arama yapmak, aramanın yarısını yapmaktır. Kendi izinizi ararken şu üçlüyü kullanın:

• Güncel profil fotoğrafınız. Zaten en çok yayılmış olan kare budur.
• Beş yıl öncesinden bir kare. Eski bir fotoğraf, eski hesapları bulur — ve çoğu zaman unuttuğunuz hesaplar eski olanlardır.
• Kimlik fotoğrafına benzeyen, düz bakan bir kare. Yüz arama motorlarının en iyi çalıştığı açı budur; bulduğu şey, diğer ikisinin bulamadığıdır.

Her karede yüzün en az 200 piksel genişliğinde, gözlüksüz, filtresiz ve tek başına olmasına dikkat edin. Grup fotoğrafındaki yüzü kırpmadan yüklemek, sonucun kalitesini doğrudan düşürür.

DÖRT ARAMA KANALI

1. Google Lens — "bu dosya nerede yayımlandı?"
images.google.com üzerinden kareyi yükleyin. En iyi olduğu iş, aynı görselin birebir kopyalarını bulmak. Bulduklarınızı yeni bir sekmede biriktirin; birazdan sınıflandıracağız.

2. TinEye — "ilk kim yayımladı?"
tineye.com yüz aramaz, ama diğerlerinin yapamadığı bir şeyi yapar: sonuçları tarihe göre sıralar. "En eski" sıralaması, bir fotoğrafın ilk nerede çıktığını gösterir — telif ya da izinsiz kullanım iddiasında bu bilgi doğrudan kanıttır.

3. Yandex Görseller — "benzeyen ne var?"
yandex.com/images, benzerlik toleransı en yüksek olan ücretsiz araçtır. Kırpılmış, filtre uygulanmış ya da yeniden boyutlandırılmış kopyaları Google'dan daha sık yakalar.

4. Tersine yüz arama — "bu yüz nerede geçiyor?"
Üçü de dosyayı arıyor. Oysa asıl sorunuz genellikle dosyayla ilgili değil: yüzünüzün nerede göründüğüyle ilgili. Biri sizin bambaşka bir fotoğrafınızı kullanıyorsa, ya da fotoğrafı tanınmayacak kadar düzenlediyse, yalnızca yüz araması bulur. Trace'te her sonuç 70–100 arası bir benzerlik puanıyla gelir; kendi yüzünüzü aratıyorsanız 90+ bandına bakın — orada çıkanlar neredeyse her zaman gerçekten sizsinizdir.

Bir de Google Alerts var: adınız ve varsa kullanıcı adınız için bir uyarı kurun. Görsel aramaz, ama fotoğrafınızın yanında adınız da geçiyorsa yeni bir yayını size haber verir.

BULDUKLARINIZI SINIFLANDIRIN

Listeyi kaldırma sırasına sokmadan önce üçe ayırın. Uğraşınızı doğru yere harcamanın tek yolu bu:

• Zararsız ve doğru. Sizin koyduğunuz, hâlâ sizin olan içerik. Dokunmayın.
• İstenmeyen ama zararsız. Eski bir hesap, kapanmış bir sayfa, hatırlamadığınız bir galeri. Sırası geldiğinde kaldırın; acele etmeyin.
• Zararlı. Sizi taklit eden hesap, izinsiz ticari kullanım, ticari olmayan ama rızanız dışında yayımlanmış özel görsel, işlenmiş içerik. Bütün enerji buraya.

KALDIRMA: BEŞ ADIM

Adım 1 — Kanıtı toplayın. Bağlantı, tam sayfa ekran görüntüsü, tarih, mümkünse arşiv kaydı. Bunu bildirimden önce yapın: sayfa kaldırıldıktan sonra kanıt üretmenin yolu yoktur ve sonraki her adımda bu kayıtlar istenir.

Adım 2 — Platforma bildirin. Instagram, Facebook, TikTok, X ve LinkedIn'in hepsinde taklit hesap ve izinsiz görsel bildirim formu vardır. En hızlı, en ucuz ve genellikle en etkili yol budur; kimlik doğrulaması istenebilir. İçerik bir web sitesindeyse, sitenin barındırma sağlayıcısına yapılan bildirim çoğu zaman site sahibinden daha hızlı sonuç verir.

Adım 3 — Site sahibine KVKK başvurusu yapın. Türkiye'de yüz görseliniz kişisel veridir; biyometrik işleme söz konusuysa KVKK m. 6 kapsamında özel nitelikli kişisel veridir. KVKK m. 11 size verinin silinmesini isteme hakkı verir. Başvuruyu yazılı olarak veri sorumlusuna yapın; KVKK m. 13 uyarınca başvurunun en geç otuz gün içinde sonuçlandırılması gerekir. Başvurunuzda şunlar bulunsun: kim olduğunuz, hangi URL, hangi görsel, ne talep ettiğiniz (silme) ve hangi hakka dayandığınız.

Adım 4 — Cevap gelmezse yükseltin. İki yol paralel işler:

• Kişisel Verileri Koruma Kurulu'na şikâyet. Başvurunuz reddedilir ya da cevapsız kalırsa Kurula şikâyette bulunabilirsiniz.
• Sulh ceza hâkimliği. İçerik kişilik haklarınızı ihlal ediyorsa, 5651 sayılı Kanun kapsamında içeriğin yayından çıkarılması ve/veya erişimin engellenmesi kararı talep edebilirsiniz. Bu yol özellikle site sahibinin yurt dışında olduğu ya da hiç cevap vermediği durumlarda işler.

Fotoğraf ticari bir amaçla kullanılıyorsa ayrıca FSEK m. 86'ya dayanabilirsiniz: resim ve portreler, tasvir edilenin muvafakati olmadan umuma arz edilemez.

Adım 5 — Arama sonucundan da düşürün. Bu adım sürekli atlanıyor ve sonuç şu oluyor: sayfa siliniyor, ama Google'da hâlâ görünüyor. Sayfa gerçekten kaldırıldıktan sonra Google'ın güncel olmayan içerik kaldırma aracını kullanarak önbelleği temizletin. Görsel arama sonuçlarının da ayrıca düşmesi gerekir; ikisi farklı dizinlerdir.

YÜZ DİZİNLERİNDEN ÇIKMAK

Yukarıdaki adımlar kaynağı temizler. Geriye bir kategori kalır: yüz arama servislerinin kendi dizinleri. Bu servisler açık web'de gördükleri yüzleri kendi tarafında saklar; kaynak sayfa silinse bile kayıt bir süre daha durabilir.

Trace'te bu kaydı kaldırmak için fotoğraflarımı kaldır sayfasına tek bir fotoğraf yüklemeniz yeterlidir. Eşleşen bütün kayıtlar silinir ve yüz, bir daha eklenmemek üzere kalıcı bir listeye alınır. Hesap, e-posta ya da kimlik gerekmez ve talep için gönderdiğiniz fotoğraf saklanmaz — kaldırma talebi, yeni bir veri kaydına dönüşmemelidir.

Diğer servislerin (PimEyes, FaceCheck.ID ve benzerleri) her birinin kendi opt-out süreci vardır ve ayrı ayrı başvurmak gerekir; birinden çıkmak diğerlerini etkilemez. Karşılaştırmalarını bu sayfada topladık.

BİR DAHA OLMAMASI İÇİN

• Profil fotoğraflarını gözden geçirin. Herkese açık bir profil fotoğrafı, tanımı gereği dizine girebilir. Yüzünüzün net olduğu yüksek çözünürlüklü bir kareyi herkese açık kullanmak, yüz aramasının işini kolaylaştırır.
• Etiketleri kısıtlayın. Sizin hesabınız gizli olsa bile, etiketlendiğiniz açık bir gönderi yüzünüzü açık web'e taşır.
• Yılda bir kez arayın. Bu yazıdaki dört kanalı yılda bir tekrar edin. Yeni bir sahte profil, ortaya çıktıktan haftalar sonra değil, ilk aylarında en kolay kaldırılıyor.
• Kanıtı saklayın. Kaldırdığınız her içerik için bağlantıyı, ekran görüntüsünü ve yazışmayı arşivleyin. Aynı içerik tekrar ortaya çıkarsa süreç sıfırdan başlamaz.

SIK SORULANLAR